Journal of Information Technology Management University of Tehran
ISSN: 2008-5893 Faculty of Management
EISSN: 2423-5059
Vol. 9, No. 4; PP. 729-758
Winter 2018
DOI: 10.22059/jitm.2017.233404.2036
Designing the Fundamentals and Prerequisites
Model for Developing International Markets in ICT Industry
Hossein Tehrani 1, Aasadollah Kord Naeij 2,
Seyed Hamid Khodadad Hosseini 3, Asghar Moshabbaki Esfahani 4
Abstract: With regard to the needs of Iran for expansion of foreign markets, in this research, developing a model concerning fundamentals and prerequisites for developing international markets in ICT industry was sought. For this purpose, related literature was reviews and two primary models for fundamentals and prerequisites have been designed. Then, for customization of the model according to Iranian market, experts opinions were collected through interviews and Delphi method. The nature of this research is developmental and applicable and the research method is a combination of qualitative and quantitative methods. For data gathering, at first we interviewed 10 knowledgeable experts. Then, 60 factors were extracted from interviews through theme analysis. The extracted factors were added to the already 45 factors that were identified from the literature review and totally 105 factors were sent to 15 experts to examine the importance and adaptability of those factors in Iran market. After a three-step Delphi method evaluation, 44 factors became finalized. Then a survey was done on 110 experts that work in ICT industry. The result of the exploratory factor analysis has shown that the factors were divided into 4 dimensions, namely, governmental, organizational, governmental prerequisite, abd organizational prerequisite.
Key words: Developing International Markets, Enterprise and Government Factors, Fundamentals and Prerequisites of Market Development, Information and Communication Technology Industry, Mixed Method.

Ph.D. Candidate in Business Management, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
Associate Prof. in Business Management, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
Prof. in Business Management, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
Prof. in Business Management, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

Submitted: 15 / May / 2017
Accepted: 29 / October / 2017
Corresponding Author: Aasadollah Kord Naeij
Email: naeij@modares.ac.ir

Journal of Information Technology Management
DOI: 10.22059/jitm.2017.233404.2036 دانشكدة مديريت دانشگاه تهران دورة 9، شمارة 4 زمستان 1396 صص. 758- 729

طراحي مدل زيرساخت ها و الزامات توسعة بازارهاي بين المللي در حوزة ICT
حسين تهراني1، اسداﷲ كردنائيج2، سيد حميد خداداد حسيني3، اصغر مشبكي اصفهاني4
چكيده: با توجه به نياز كشور به توسـعة تـوان رقـابتي شـركت هـاي فعـال در حـوزة فنـاوري اطلاعات و ارتباطات، محققان با بررسي مطالعات صورت گرفته و پژوهش هاي پي شـين، ابتـدا دو مدل اولية زيرساخت ها و الزامات را استخراج كردند، اما با توجه به بومي نبـودن و مـرتبط نبـودنعوامل استخراج شده به بازار فناوري ارتباطات و اطلاعات، به كمك دو روش مصاحبه و دلفي از نظر خبرگان بهره برده شـد . روش پـژوهش، آمي ختـة كي فـي و كمـ ي اسـت و از لحـاظ هـدف ، توسعه اي و كاربردي به شمار ميرود. ابتدا از طريق مصـاحبه بـا 10 تـن از خبرگـان، 60 عامـلشناسايي شد و با احتساب 45 عامل شناسايي شده از ادبيات پژوهش، در مجموع 105 عامـل در پرسشنامة دلفي درج شد. 15 خبره در سه مرحله روي 44 عامل به توافق نهايي رسيدند؛ سـپس با بهره مندي از نظرهاي تخصصي 110 تن از كارشناسان در شركت هاي فعـالِ حـوزة ICT، 44 عامل شناسايي شده با استفاده از روش تحليل عاملي اكتشافي دستهبندي شدند. بر اساس نتايج به دست آمده، عوامل در چهار گروه طبقهبندي شدند و شاكلة مدل نهايي را ساختند. ايـن چهـارگروه عبارت اند از: زيرساخت هاي حاكميتي و شركتي و الزامات حاكميتي و شركتي.
واژه هاي كليدي: توسعة بازارهاي بين المللي، روش آميختة كيفي و كمي، زيرساخت ها و الزامـاتتوسعة بازار، صنعت فناوري ارتباطات و اطلاعات، عوامل بنگاهي و فرابنگاهي

دانشجوي دكتراي مديريت بازرگاني، دانشكدة مديريت و اقتصاد، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
دانشيار گروه مديريت بازرگاني، دانشكدة مديريت و اقتصاد، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
استاد گروه مديريت بازرگاني، دانشكدة مديريت و اقتصاد، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران
استاد گروه مديريت بازرگاني، دانشكدة مديريت و اقتصاد، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران

تاريخ دريافت مقاله: 25/02/1396 تاريخ پذيرش نهايي مقاله: 07/08/1396 نويسندة مسئول مقاله: اسداﷲ كردنائيج
E-mail: naeij@modares.ac.ir
مقدمه
جايگاه و اهميت ارتباطات و فناوريهاي مرتبط با آن در عصر حاضر، اين قـرن را بـا نـام عصـرارتباطات مشهور ساخته است. همچنين در دستهبندي اسـتاندارد بـينالمللـي ISIC1 در تفكيـكبخشهاي صنعتي، بخش ICT2 و صنايع وابسته به آن، بهعنوان اصليترين زيرشاخة صـنايع بـافنــاوري پيشــرفت ه قــرار گرفتــه اســت (بــاقري، بامــداد و انتظــاري، 1392). صــنعت ICT و زيرمجموعه هاي آن با توجه به جايگاه خاصي كه بين ساير صنايع دارند، نيازمند توجه ويژهاي بـهمحورهاي توسعة آن هستند. صنعت ICT بهعنوان مرز پيشرفت در ساير علوم و با برخورداري از فناوريهاي بالا3، تنوع در محصـولات، تغييـرات و تحـولات هـر روزه، يكـي از بـيثبـات تـرينفضاهاي تجاري را براي توليدكنندگان اين حوزه ايجاد كرده است (احمـد، 2015). در ايـن فضـا،وارد شدن به بازارهاي بين المللي بدون در نظر گرفتن شرايط ورود و الزامات يـا نيازهـاي اصـليصنايع ICT، نتيجهاي جز شكست صنعت ICT كشور در مقابل رقباي خارجي بهدنبال نـدارد . در دوران اعمال تحريمها و دسترسي سـخت بـه بازارهـاي خـارجي محصـولاتICT ، بـه ويـژه دردسترسي به فناوريها و نوآوريهاي روز جهاني در محصـولات خـارجي، ايـن صـنعت و صـنايعوابسته به آن بيشتر در شرايط خلأ و دوري از رقابت با ساير رقباي خارجي قرار گرفته اند. تحقـق»برجام«4 و لغو شرايط تحريم، فضا و شرايط فعاليت اين صنعت را در سالهاي آتي تغيير خواهـدداد و افقي جديدي را براي حضور مجدد اين صنعت به بازارهاي جهاني ايجاد خواهد كرد. بر اين اساس، غافل نبودن از چالشهاي مرتبط با با زارهاي بين المللي اين صنعت و توجه بـه الزمـات وزيرساختهاي آن، براي ادامة حيات اين صنعت اهميتي جدي دارد (اوجي ـ اوكورو، 2014).
ناآشنايي با الزامات ورود به اين بازار و نيز زيرساختهاي مرتبط با آن، علاوه بر از دست دادن سهم بازار اين حوزه در خارج از كشور، موجب ورود رقباي خارجي اين صنعت به كشور مـي شـود .
ورود شركتهاي خارجي نه تنها فرصتها و موقعيتهاي بازار فروش را از شـركت هـاي داخلـيمي گيرد، بلكه به از دست دادن فرصتهاي و ويژگيهاي ناشي از صنعت ICT در عصر ارتباطات و اطلاعات منجر مي شود. بنابراين متوليان و سياستگذاران اين حوزه، هم بـا ديـدگاه اقتصـادي وبازاريابي صنعت ICT و هم با در نظر گرفتن ساير حوزههاي صنعتي، فرهنگي و اجتماعي كشـوركه تحت تأثير مستقيم اين صنعت قرار دارند، بايد در فرايندهاي مختلف شكل گيري برنامـه هـايتوسعهاي صنعت ICT كشور، براي ورود به بازارهاي بين المللي، به الزامات و زيرساختهاي ايـن
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
International Standard of Industrial Classification
Information and communications technology – or technologies
Hi-tech
برنامة جامع هستهاي ايران
حوزه توجه ويژهاي داشته باشند (از قبيل تعيين نوع و فناوري توليد، شيوه و حجم سرمايهگذاري، نوع و كيفيت همكاري با متخصصان و كاركنان، انتخاب نوع مخاطـب و مشـتري و غيـره). ايـناهميت و جايگاه، به دليل تأثيرگذاري مسـتقيم صـنعت يـاد شـده و جايگـاه آن در اقتصـاد ملـي،موضوعي است كه كمابيش در كانون توجه مديران، متوليـان و سياسـتگذاران ايـن بخـش قـرارگرفته است؛ اما بر آنچه تاكنون در اين بخش توجـه نشـد ه و خـلأ مطالعـاتي آن مشـهود اسـت،موضوع الزامات و زيرساختهاي پيش روي اين صنعت در ورود و توسعة بازارهاي بـين المللـي وهمچنين شيوة مديريت در رويارويي با آن از طريق استراتژيهاي بازاريابي بين المللي (بهويـژه درشرايط پس از تحريمها) است (خليلي شـجاعي و خـداداد حسـيني، 1392). بـه واقـع ، توجـه بـهمؤلفه هاي تقويت اين صنعت، پس از ابلاغ سياستهاي اقتصاد مقاومتي و بهويژه اين موضوع كه صنعت ICT يك صنعت مولد و مادر اسـت ، يكـي از مهـمتـرين بسـترهاي توسـعه و پيشـرفتاقتصادي كشور و نيز ساير صنايع وابسته را فراهم مي كند. بر اين اساس توجه به مطالعات پايـه وزيربنايي در صنعت ICT، ميتواند عـلاوه بـر ايجـاد زمينـة تقويـت و اسـتقلال در ايـن صـنعت، فراهم كنندة بستر رقابتي لازم در زمينة حضور قوي آن در بازارهاي خارجي باشد (زمينة توجه بـهاستراتژيهاي توسعهاي بازاريابي بينالملل را در اين حوزه فراهم مي كند) (آدسانيا، 2014). سـهمICT ايران در GDP در سال 2015 نزديك به 5/4 درصد بوده اسـت كـه ايـن ميـزان در سـال
2020 بايد دو برابر شود. همچنين پيش بيني ميزان رشد سرمايه گذاري در صنعت ICT ا يـران تـاسال 2020 از 7/12 درصد در سال 2015 حدود 4/13 درصد است كه رشد بسيار مناسبي به نظر مي رسد، اما اين رشد به مطالعة پيش نيازهاي توسعة بازاريابي و پژوهش و پويش در ا يـن عرصـهنياز دارد (مؤسسة تحقيقاتي فراست و سوليوان، 2017).
با توجه به موارد ياد شده، اجراي پژوهش گسترده و جـامع ي بـه منظـور شناسـايي الزامـات وزيرساختهاي مورد نياز اين حوزه و همچنين دسته بندي آنها و ارائـ ة راهكارهـايي بـراي توسـعة بازارهاي بين المللي، اولويت مهمي براي سياست گذاري بهينه، منطقي و تسهيل گـر خواهـد بـود.
سؤال اصلي اين پژوهش بدين صورت مطرح مي شود: »مدل مناسب الزامـات و زيرسـاختهـايتوسعة بازارهاي بين المللي در حوزة صنعت ICT كشور چگونه است«؟ مقاله با ارائة مرور ادبيات پژوهش به منظور شناسايي زيرساخت ها و الزامات در سـاير مقـالاتادامه مي يابد؛ سپس مدل اوليه استخراج شده و بـه دنبـال آن ، روششناسـي پـژوهش شـرح دادهمي شود. در ادامه، با انجام مصاحبه و با استفاده از روش دلفي و روش تحليـل عـاملي اكتشـافي، عوامل شناسايي، غربالگري و دسته بندي مي شـوند. در پايـان نيـز نتيجـه گيـري و پيشـنهادهاي كاربردي بيان شده است.
پيشينة پژوهش
زيرساخت هاي توسعة بازارهاي بين المللي
در اين بخش با توجه به مطالعات صورت گرفته، زيرساخت هاي توسـع ة بازارهـاي بـين المللـي در حوزة نرم افزار شناسايي شده است. جدول 1 نشان مي دهد چه زيرسـاخت هـايي از پـژوهش هـا ومطالعات ساير محققان استخراج شده است.
جدول 1. زيرساخت هاي توسعة ICT در بازار بر اساس منابع تحقيق
منبع زيرساختهاي توسعةICT در بازار
انگونياما و موراوژنسكي (2009) شامل حمايت مالي دولت از شركت ها مالي
انگونياما و موراوژنسكي (2009) پرداخت وام به شركتها انگونياما و موراوژنسكي (2009) افزايش معافيت ها ي مالياتي ساماراجيوا و زين الدين (2013) تسهيل سرمايه گذاري داخلي بازار سرمايه
ساماراجيوا و زين الدين (2013) تسهيل سرمايه گذاري خارجي آنگلو و اكونوميدس (2008)، بولو (2014) سلامت بهره برداري تجهيزات فني
آنگلو و اكونوميدس (2008)، بولو (2014) ايجاد و توسعة آزمايشگاه هاي داخلي آنگلو و اكونوميدس (2008)، بولو (2014) همكاري با آزمايشگاه هاي خارجي حنفي زاده، سقايي و حنفي زاده (2009) توسعة سخت افزارهاي مورد نياز سخت افزار و نرم افزار
حنفي زاده و همكاران (2009) توسعة نرم افزارهاي مورد نياز باكرو و همكاران (2015) امنيت شبكه و نرم افزارها امنيتي
باكرو و همكاران (2015) تقويت پليس امنيت شبكه ساماراجيوا و زين الدين (2013) فعاليت براي بخش خصوصي بازار رقابتي
ساماراجيوا و زين الدين (2013) زيرساخت هاي صادرات انگونياما و موراوژنسكي (2009) ميزان سواد و آموزش افراد سرماية انساني
انگونياما و موراوژنسكي (2009) توسعة رشته هاي دانشگاهي بولو (2014) توسعة دانش استفاده از اينترنت در بين مردم فرهنگي و اجتماعي
بولو (2014) توسعة فرهنگ استفاده از اينترنت بولو (2014) قانون گذاري به منظور توسعة حمايت هاي دولتي قانوني
بولو (2014) تنظيم مقررات و چارچوب هاي مقرراتي انگونياما و موراوژنسكي (2009) پوشش مناسب موبايل و اينترنت شهري و جغرافيايي
انگونياما و موراوژنسكي (2009) تعداد فرودگاه ها و شبكة ريلي بولو (2014) به روز رساني زيرساخت هاي شبكه تكنولوژي
بولو (2014) به روزرساني تجهيزات ارتباطي الزامات توسعة بازارهاي بين المللي
در اين بخش با توجه به مطالعات پيشين، الزامات توسعة بازارهاي بينالمللي در حـوزة نـرم افـزار شناسايي شده است (جدول 2).
جدول 2. الزامات توسعة بازارهاي بين المللي در حوزة ICT بر اساس منابع تحقيق
منبع الزام
حنفي زاده و همكاران
(2009)
كاهش تعرفه هاي استفاده از اينترنت
كاهش تعرفة موبايل
افزايش دسترسي به اينترنت در كليه مناطق كشور
توانمندسازي نيروي انساني
آموزش هاي دانشگاهي
توسعة مراكز رشد و حمايت از شركتهاي دانشبنيان
هي و همكاران (2010) ايجاد و تقويت خوشههاي صنعتي
براون و تامپسون (2011) الزامات حمايتي دولت از شركتهاي خصوصي در كنار بخش دولتي
الزامات مديريتي
الزامات بورس و بازار سهام براي توسعة فعاليت شركتها
براون و تامپسون (2011) الزامات مالي مانند تسهيلات بانكي و وامهاي كم سود و مدتدار
الزامات قانوني و مقرراتي
لمكه و وانير (2012) الزامات قانون گذاري حمايتي براي تسهيل سرمايهگذاري بخش خصوصي و سرمايهگذاران خارجي
الزامات مربوط به حمايت از كارآفريني و ايجاد شركتهاي دانشبنيان
الزامات توسعة رشتههاي كاربردي دانشگاهي بهمنظور افزايش ايدهپردازي و نوآوري
الزامات آموزش هاي متناسب توانمندسازي مديران شركتهاي دانشبنيان
الزامات بازاريابي و روشهاي بينالمللي شدن بازار براي شركتها
ايجاد و افزايش امكان تبليغات در شبكههاي خارجي
باكرو و همكاران (2015) يكپارچگي حوزه هاي مختلفICT
الزام سياستگذاري بهينه براي دستيابي به اين يكپارچگي
روششناسي پژوهش
پژوهش حاضر توسعه اي و كـاربردي اسـت؛ زيـرا نظريـه پـردازي در آن صـورت نگرفتـه اسـت.
همچنين مدل ارائهشده در اين پژوهش، مدل توسـعه اي اسـت ؛ زيـرا الزامـات و زيرسـاخت هـايتوسعة با زارهاي بينالمللي از مطالعات صـورت گرفتـة داخلـي و خـارجي شناسـايي شـدهانـد . بـابهره مندي از نظر خبرگان، مدل بومي توسعة بازارهاي بين المللي در حوزة ICT ارائه ميشود و در نهايت اين مدل براي كـاربردي شـدن در شـركت هـاي فعـال در ايـن زمينـه، توسـط مـديران وكارشناسان اين شركت ها به تأييد مي رسد. بر همين اساس پژوهش حاضـر توسـعه اي و كـابردياست.
در تحقيق حاضر براي گردآوري داده ها از روش هاي مصاحبه، پرسشـنامه و بررسـي اسـناد ومدارك موجود استفاده شده است. به منظور استخراج برخي منـابع و آشـنايي بـا دسـتورالعمل هـا ، پيشنيازها، الزامات و زيرساخت هاي توسعة فعاليت هاي شركت هاي ICT، با مديران ردة عـالي وشاغلان حوزة سياستگذاري در شركت هاي كلان فعال در زمينة فنـاوري اطلاعـات و ارتباطـاتمصاحبه صورت گرفت. همچنين پرسشـنام ة دلفـي بـه منظـور تأييـد الزامـات و زيرسـاخت هـايشناسايي شده از مطالعات و ادبيات تحقيق، بين خبرگان توزيع شد. در ايـن پرسشـنامه الزامـات وزيرساخت ها در دو جدول مجزا فهرست شدند و از خبرگان در خواسـت شـد بـر اسـاس مقيـاس پنجتايي ليكرت، نظر خود را نسبت به اثرگذاري الزامات و زيرساخت هـا بـراي توسـعة بازارهـايبين المللي با توجه به وضعيت ايران بيان كنند. پرسشنامة سوم هم شامل الزامات و زيرساختهاي نهايي شده بر اساس نظر خبرگان بود كه الگوي اوليه را شكل مـي داد و بـراي تأييـد نظـر گـروهبيشتر و تعميم اين نظرها به جامعة مديران و كارشناسان حوزة ICT طراحي شد. اين پرسشـنامهنيز بر مبناي مقياس پنج تايي ليكرت بود.
در اين پژوهش جمع آوري داده ها در سه مرحلة مجزا صورت گرفت. در مرحلة اول با 10 نفـراز خبرگان مصاحبه شد و تا نقطة اشباع پذيري دادهها ادامه يافت. اين خبرگان در حـوز ة فنـاوريارتباطات و اطلاعات داراي سمت هاي عالي بودنـد و در پسـت هـاي دولتـي يـا در شـركت هـايخصوصي فعاليت مي كردند. روش انتخاب اين افراد بر اساس خبرگي و دسترسي محقـق بـود. در مرحلة دوم براي طراحي الگوي الزامات و زيرساخت هاي توسـعة بازارهـاي بـين المللـي در حـوز ة ICT، از نظر خبرگان استفاده شد. خبرگان اين بخش 15 نفر شامل 13 مرد و 2 زن بودند كه 10 نفر از آنها مدرك دكتري در رشته هاي مرتبط داشـتند و 5 نفـر داراي مـدرك كارشناسـي ارشـدبودند. در اين ميان، 9 نفر در حوزة تخصصي ICT، 4 نفـر در حـوزة بازاريـابي و 2 نفـر در سـايررشته ها فعاليت داشتند. روش انتخاب اين افراد نيز قضاوتي غيرتصـادفي بـود و افـراد بـر اسـاسخبرگي و دسترسي انتخاب شدند. با توجه بـه اينكـه موضـوع تحقيـق، ارائـة الگـوي الزامـات وزيرساخت هاي توسعة بازارهاي بين المللي در حوزة ICT بـود ، بـهمنظـور تأييـد الگـوي اوليـه، از مديران و كارشناسان شركت هاي فعال در حوزة ICT دربارة الگوي طراحي شده نظرخواهي شـدتا بدين ترتيب با بررسي نظرهاي جمعي از كارشناسان بتوان به يـك الگـوي تأييـد شـده دسـتيافت. بدين منظور، پس از شناسايي شركت هاي فعال در حوزة ICT، 23 شركت در اين زمينـه و155 نفر مدير و كارشناس از كل اين شركت ها شناسايي شدند. ايـن جامعـه متشـكل از مـديرانارشد شركتها، مشاوران، كارشناسان و متخصصان با سابقة بيش از 5 سال و افراد داراي مـدركحداقل كارشناسي ارشد در رشته هاي مرتبط بود. با توجه به اينكه بررسي نظر كليـ ة افـراد بـرايمحقق مقدور نبود، از جامعة آماري نمونه گيري به عمل آمد. براي تعيين حجـم نمونـه از جامعـةآماري 155 نفره، از فرمول كوكران در جامعة محدود استفاده شد و تعداد آن 110 نفـر بـه دسـتآمد. براي افزايش اطمينان 120 پرسشنامه توزيع شد. روش تجزيه و تحليل داده هاي جمـعآوري شده نيز، تحليل مصاحبه ها، روش دلفي و روش تحليل عاملي اكتشافي بود كه در ادامه نتايج هر بخش به صورت گام به گام ارائه خواهد شد.
يافته هاي پژوهش نتيجة تحليل مصاحبه ها
پس از جمع آوري و تحليل محتواي مصاحبه ها و استخراج عوامل كليدي، بـه منظـور رسـيدن بـهاجماع نظر در خصوص عوامل استخراج شده از مطالعات صورت گرفته و مصـاحبه بـا خبرگـان، ازروش دلفي استفاده شد. به همين منظور ابتدا پرسشنامه اي متشـكل از كليـة عوامـل ، الزامـات و زيرساختها به صورت زير تهيه گرديد.
جدول 3. عوامل استخراج شده از مصاحبه با خبرگان
قانون گذاري در رابطه با تقويت قوانين مربوط به مشوق هاي صادراتي الزامات قانوني و مقرراتي حمايت مالي دولت از شركت ها
وزن دهي به صنايع جديد الزامات قانونگذاري حمايتي براي تسهيلسرمايه گذاري بخش خصوصي و سرمايهگذاران خارجي پرداخت وام به شركت ها
تقويت نگاه دولت به صنعت ICT از نگاه اشتغال زا و درآمدزا به نگاه استراتژيك و جنگ
نرم الزامات مربوط به حمايت از كارآفريني و ايجاد شركت هاي دانش بنيان افزايش معافيت هاي مالياتي
ايجاد و تقويت زيرساخت هاي تكنولوژيك مانند فيبر نوري يا پايگاه هاي داده الزامات توسعة رشتههاي كاربرديدانشگاهي به منظور افزايش ايده پردازي و
نوآوري تسهيل سرمايه گذاري داخلي
نظارت و رصد مشكلات آيندة داخلي و خارجي كشورهاي هدف الزامات آموزشهاي متناسب توانمندسازيمديران شركتهاي دانشبنيان تسهيل سرمايه گذاري خارجي

ادامة جدول 3
تسهيل گري در قوانين ورود و خروج مديران الزامات بازاريابي و روشهاي بينالملليشدن بازار براي شركتها سلامت بهره برداري از تجهيزات
تسهيل گري در قوانين گمرك و ماليات ايجاد و افزايش امكان تبليغات درشبكههاي خارجي ايجاد و توسعة آزمايشگاه هاي داخلي
يتغ ير نگاه امنيتي به خارجي ها يكپارچگي حوزههاي مختلفICT همكاري با آزمايشگاههاي خارجي
اصلاح قانون تجارت الزام سياستگذاري بهينه براي دستيابي بهيكپارچگي توسعة سخت افزارهاي مورد نياز
افزايش پشتيباني دادگاه ها در دعاوي حقوقي تقويت پشتيباني سياسي از طريق رايزني توسعة نرم افزارهاي مورد نياز
افزايش قدرت و اختيار حمايت اتاق بازرگاني از شركتها حمايت دولت از طريق سفارت و كارگزارانآنها امنيت شبكه و نرم افزارها
مباحث مالي مانند بيمه، بانك، واريزها و دريافتي ها، بحث استانداردهاي مالي، شفافيت مالي، پولشويي توسعة سرماية انساني از طريق شركت در
همايش ها و نمايشگاه هاي بين المللي تقويت پليس امنيت شبكه
افزايش فرهنگ كارآفريني و ارزش گذاري براي كارآفريني كمك به شركت افراد در همايشها و
نمايشگاههاي بينالمللي توسط دولت فعاليت براي بخش خصوصي
تقويت زيرساخت هاي حمل و نقل در كشور براي تسهيل مسافرت تجار تسهيل در ورود و خروج مديران ارشدشركتها زيرساخت هاي صادرات
تقويت سرماية انساني از طريق تقويت زبان
انگليسي در سطح دولتي و شركتي، توانمندي در كار، مهارتهاي مذاكره، نرم افزار و …، تقويت نگاه افراد از بازارهاي محلي به
بازارهاي جهاني رايزني براي اخذ ويزا از كشورهاي خارجي ميزان سواد و آموزش افراد
بازار سهام بين المللي آموزش و توسعة مهارتهاي بازارهايبينالمللي توسعة رشته هاي دانشگاهي
تقويت بخش خصوصي آموزش زبان و فرهنگ كشورها توسعة دانش استفاده از اينترنت بينمردم
تقويت روابط سياسي و حركت در مسير تنش زدايي برنامههاي مبادلة كالاي شركتهاي ايرانيبا ساير كشورها توسط دولت به عنوان يك ابزار تهاتري افزايش فرهنگ استفاده از اينترنت
تمركز بر مزيت هاي خاص كشور مانند
صنايع دستي (e-Shop)، مباحث ديني، تاريخي استفاده از مزيت همزباني براي صادرات قانون گذاري به منظور توسعة حمايت هاي دولتي
پيش بيني وضع قوانين در كشور هدف استفاده از مزيت هم فرهنگي تنظيم مقررات و چارچوبهايمقرراتي
كمك دولت به تشكيل كنسرسيوم نوآوري تكنولوژيكي پوشش مناسب موبايل و اينترنت
ايجاد هلدينگهاي ملي نوآوري عرضه تعداد فرودگاهها و شبكة ريلي
حمايت مجدانه از استانداردسازي فرايند و محصولات و خدمات استفاده از مزيت قيمت به روزرساني زيرساخت هاي شبكه
ادامة جدول 3
ناآشنا بودن مديران به الزامات پروژه هاي بين المللي و قوانين مناقصات مزيت هاي بستهبندي محصول به روزرساني تجهيزات ارتباطي
رصد اوضاع و وقايع سياسي كشور مزيت لابي مهندسان و نيروي كار ايرانيموفق در كشورهاي ديگر كاهش تعرفه هاي استفاده از اينترنت
كمك به وضع قوانين پولشويي، كپي رايت، صادرات ايجاد برند ملي كاهش تعرفة موبايل
تقويت رقابت و كنار كشيدن دولت و نهادهاي حكومتي از رقابت شبكه سازي و ايجاد هلدينگ افزايش دسترسي به اينترنت در كليةمناطق كشور
تقويت بدنة اجرايي شركت ايجاد خوشههاي صنعتي توانمندسازي نيروي انساني
مقياس بندي بازار تقويت اتاق بازرگاني و اتاق مشترك آموزش هاي دانشگاهي
ايجاد نهادهاي تسهيل گر مانند شركتهاي مشاورة صادرات (EMC) توسعة همكاري با سازمانهاي بينالمللي دركشور توسعة مراكز رشد و حمايت از
شركت هاي دانشبنيان
روش هاي سرمايه گذاري از جنس جوايز و مشوق هاي صادراتي تقويت پست افراد در سازمانهاي جهانيبراي تقويت امكان لابي كردن ايجاد و تقويت خوشه هاي صنعتي
ايجاد و كمك به تقويت پايگاه هاي صادراتي ارتباط با نهادهاي بين المللي الزامات حمايتي دولت از شركتهاي
خصوصي در كنار بخش دولتي
ايجاد و كمك به تقويت كريدورهاي صادراتي ارتقاي استانداردهاي اجراي پروژههاي
بينالمللي و توليد در كلاس جهاني الزامات مديريتي
قانون گذاري و قانونزدايي در موارد لازم تقويت و پيشرفت در مدلهاي تجاري الزامات بورس و بازار سهام برايتوسعة فعاليت شركتها
كاهش نهادهاي فعال در حوزة صادرات و تبديل كردن آنها به پنجرة واحد سياستهاي دولتي براي رفتن به كشورهاي
همسايه و بردن شركتهاي خصوصي الزامات مالي مانند تسهيلات بانكي
و وام هاي كم سود و مدتدار

پس از مشخص شدن فهرست نهايي زيرساخت ها و الزامات، از مديران درخواسـت شـد نظـر
خود را نسبت به اثرگذاري هر يك از عوامل مشخص شده در توسعة بازارهاي بـين المللـي حـوزة IT، بر اساس مقياس پنج گانة ليكرت از كاملاً بياثر تا كاملاً مؤثر مشخص كنند.
نتيجة مرحلة دلفي
خبرگان در روش دلفي، با ادغام برخي عوامل در يكديگر، يك عامل مشـترك را جـايگزين چنـد عامل كردند؛ سپس ميانگين نظر آنها در مرحلة اول جمع آوري شد. با توجه به نتايج به دست آمده، ادغامها صورت گرفت؛ سپس فهرست الزامات و زيرساخت هاي اصلاح شـده همـراه بـا ميـانگيننتايج، بار ديگر براي خبرگان ارسال شد تا نظر خود را با توجه به نظـر جمعـي اعـلام كننـد و در صورت لزوم، نظر قبلي خود را اصلاح نمايند. در ادامه به مقايسة نتايج به دستآمده از مرحل ههاي اول و دوم تصميم گيري دربارة تأييد يا رد هر يك از زيرساخت ها پرداخته ميشود.
جدول 4. بررسي اختلاف بين ميانگين نظرها در مرحله هاي اول و دوم
نتيجه اختلاف
ميانگين ميانگين مرحلة دوم ميانگين
مرحلة اول عوامل شناسايي شده رديف
حذف 0/01 1/716 1/706 پرداخت وام به شركتها 1
تأييد 0/016 4/199 4/183 افزايش معافيت هاي مالياتي و مشوقهاي صادراتي 2
حذف 0/011 2/683 2/672 تسهيل سرمايه گذاري داخلي 3
تأييد 0/057 4/051 3/994 تسهيل سرمايه گذاري خارجي 4
حذف 0/011 1/317 1/328 سلامت بهره برداري تجهيزات 5
حذف 0/099 1/125 1/026 ايجاد و توسعة آزمايشگاه هاي داخلي 6
تأييد 0/007 3/759 3/752 همكــاري بــا آزمايشــگاههــاي خــارجي و تطــابق بــااستانداردهاي بينالمللي 7
تأييد 0/018 3/719 3/701 توسعة مراكز داده و سرويسهاي ابري 8
حذف 0/029 2/883 2/854 امنيت شبكه و نرم افزارها 9
حذف 0/027 2/104 2/077 تقويت پليس امنيت شبكه 10
مرحلة بعد 0/273 4/526 4/253 تسهيل فعاليت براي بخش خصوصي 11
حذف 0/006 2/469 2/463 ميزان سواد و آموزش افراد 12
حذف 0/007 1/742 1/735 توسعة رشته هاي دانشگاهي 13
مرحلة بعد 0/235 3/428 3/193 افزايش فرهنگ و توسعة دانش استفاده از اينترنت 14
تأييد 0/035 4/207 4/172 قانون گذاري به منظور توسعة حمايت هاي دولتي 15
حذف 0/075 1/659 1/734 پوشش مناسب موبايل و اينترنت 16
مرحلة بعد 0/429 4/182 3/753 تعداد فرودگاهها و شبكة ريلي 17
تأييد 0/003 3/808 3/805 به روزرساني زيرساخت هاي شبكه و تجهيزات ارتباطي 18
حذف 0.103 2/209 2/312 كاهش تعرفههاي استفاده از اينترنت 19
حذف 0/017 1/854 1/837 افزايش دسترسي به اينترنت در كلية مناطق كشور 20
مرحلة بعد 0/246 4/182 3/936 توسعة مراكز رشد و حمايت از شركت هاي دانش بنيان 21
مرحلة بعد 0/605 4/632 4/027 ايجاد و تقويت خوشه هاي صنعتي 22
تأييد 0/104 3/926 3/822 الزامات بورس و بازار سهام براي توسعة فعاليت شركت ها 23
تأييد 0/081 4/006 3/925 الزامات مالي مانند تسهيلات بانكي و وامهاي كم سود ومدت دار 24
تأييد 0/138 3/859 3/721 الزام ات حماي ت از ك ارآفريني و ايج اد ش ركته ايدانش بنيان 25
تأييد 0/13 3/884 3/754 الزامات مربوط به آمـوزشهـاي متناسـب توانمندسـازيمديران شركتهاي دانشبنيان 26
حذف 0/037 1/573 1/536 الزامات بازاريابي و روشهاي بينالملليشدن بازار بـرايشركت ها 27
تأييد 0/081 4/108 4/027 ايجاد و افزايش امكان تبليغات در شبكه هاي خارجي 28
تأييد 0/087 3/813 3/726 الــزام سياســتگذاري بهينــه در راســتاي دســتيابي بــهيكپارچگي 29
ادامة جدول 4
نتيجه اختلاف
ميانگين ميانگين
مرحلة دوم ميانگين
مرحلة اول عوامل شناسايي شده رديف
تأييد 0/042 4/327 4/285 استفاده از اهرم سياسي و ديپلماتيك 30
تأييد 0/003 3/839 3/836 توسعة سرماية انسـاني از طريـق شـركت در همـايشهـا ونمايشگاههاي بينالمللي 31
تأييد 0/01 3/638 3/628 تسهيل در ورود و خروج مديران شركتها 32
تأييد 0/002 3/829 3/827 آموزش و توسعة مهارت هاي بازارهاي بين المللي 33
تأييد 0/093 3/622 3/529 آموزش زبان و فرهنگ كشورها 34
تأييد 0/191 3/763 3/572 برنامه هاي مبادلة كالاي شركتهاي ايراني با ساير كشورهاتوسط دولت بهعنوان ابزار تهاتري 35
تأييد 0/106 4/012 3/906 استفاده از مزيت فرهنگ و زبان مشترك 36
تأييد 0/147 4/165 4/018 نوآوري تكنولوژيكي 37
تأييد 0/019 4/610 4/629 استفاده از مزيت قيمت و بهاي تمام شده 38
حذف 0/008 3/126 3/118 مزيت هاي بستهبندي محصول 39
تأييد 0/073 4/227 4/154 مزي ت لاب ي مهندس ان و ني روي ك ار ايران ي موف ق دركشورهاي ديگر 40
تأييد 0/022 4/419 4/397 ترفيع و ايجاد برند ملي 41
تأييد 0/003 3/965 3/962 ايجاد هلدينگهاي بزرگ اقتصادي حوزة صنعت ICT 42
تأييد 0/001 4/440 4/439 تقويت اتاقهاي بازرگاني و اتاق مشترك و تخصصي 43
حذف 0/054 2/521 2/467 توسعة همكاري با سازمانها ي بين المللي در كشور 44
تأييد 0/139 3/859 3/720 ارتباط با نهادهاي بين المللي 45
تأييد 0/017 4/276 4/259 تقويت و پيشرفت در مدلهاي تجاري 46
حذف 0/112 3/219 3/107 سياست هاي دولتي براي رفـتن بـه كشـورهاي همسـايه وبردن شركتهاي خصوصي براي انجام پروژههاي خردتر 47
تأييد 0/066 3/885 3/819 اولويت دادن به صنايع hi-tech 48
تأييد 0/021 3/708 3/729 تقويت نگـاه دولـت بـه صـنعتICT از نگـاه اشـتغالزا ودرآمدزا به نگاه استراتژيك و جنگ نرم 49
تأييد 0/015 3/696 3/681 نظارت و رصد مشكلات آيندة داخلي و خـارجي كشـورهايهدف 50
تأييد 0/052 4/128 4/076 تغيير نگاه امنيتي به خارجيها 51
تأييد 0/006 3/805 3/799 اصلاح قانون تجارت 52
تأييد 0/039 3/853 3/892 افزايش پشتيباني دادگاهها در دعاوي حقوقي 53
حذف 0/029 2/082 2/053 افزايش فرهنگ كارآفريني و ارزشگذاري براي كارآفريني 54
حذف 0/041 2/536 2/495 تمركز بر مزيتهاي خاص كشور ماننـد صـنايع دسـتي (e-
Shop)، مباحث ديني، تاريخي 55
مرحلة بعد 0/324 3/863 3/539 كمك دولت به تشكيل كنسرسيوم 56

ادامة جدول 4
نتيجه اختلاف
ميانگين ميانگين مرحلة دوم ميانگين مرحلة اول عوامل شناسايي شده رديف
تأييد 0/031 3/894 3/863 ناآشنا بودن مديران به الزامات پروژههاي بينالمللـيو قوانين مناقصه 57
تأييد 0/057 3/685 3/628 تقويت بدنة اجرايي شركت 58
حذف 0/1 2/749 2/649 مقياس بندي بازار 59
تأييد 0/028 4/410 4/382 ايجاد نهادهاي تسهيلگر مانند شركتهاي مشـاورةصادرات (EMC) 60
تأييد 0/036 4/059 4/023 ايجاد و كمك به تقويت پايگاههاي صادراتي 61
تأييد 0/048 4/216 4/168 ايجاد و كمك به تقويت كريدورهاي صادراتي 62
تأييد 0/055 4/587 4/532 كاهش نهادهاي فعـال در حـوزة صـادرات و تبـديلكردن آنها به پنجرهاي واحد 63

با توجه به نتايج به دست آمده، مشـخص مـي شـود كـه خبرگـان در مـورد برخـي الزامـات و زيرساختها به اجماع نظر نرسيده اند. 39 مورد از الزامات و زيرساختها تأييد شدند؛ به ايـن معنـاكه اختلاف ميانگين بين نظرها در مرحلههاي اول و دوم كمتر از 2/0 بهدست آمد و ميـزان نظـرخبرگان در مرحلة دوم بيشتر از 5/3 بود. همچنين 18 مورد حذف شد، يعني اختلاف ميانگين بين نظرها در مرحله هاي اول و دوم كمتر از 2/0 بود و ميزان نظر مرحلـ ة دوم خبرگـان نيـز كمتـر از5/3 بهدست آمد. الزامات و زيرساختهايي كه اختلاف نظر خبرگان نسبت به آنها در مرحله هـاي اول و دوم بيشتر از 2/0 بود و خبرگان در مورد آنها اجماع نظر نداشتند، براي تصـميم گيـري بـهمرحلة سوم دلفي موكول شدند و بار ديگر در قالب پرسشنامه در اختيار خبرگان قرار گرفتند تا در مورد آنها مجدداً تصميم گيري شود. در ادامه به مقايسة نتايج به دست آمده از مرحلـه هـاي دوم و سوم تصميم گيري در مورد تأييد يا رد هر يك از زيرساخت ها پرداخته مي شود.
جدول 5. بررسي اختلاف بين ميانگين نظرها در مرحله هاي دوم و سوم
نتيجه اختلاف
ميانگين مرحلة
سوم مرحلة
دوم عوامل شناسايي شده رديف
تأييد 0/033 4/559 4/526 تسهيل فعاليت براي بخش خصوصي 1
حذف 0/103 3/325 3/428 افزايش فرهنگ و توسعة دانش استفاده از اينترنت 2
تأييد 0/026 4/208 4/182 تعداد فرودگاهها و شبكة ريلي 3
تأييد 0/005 4/187 4/182 توسعة مراكز رشد و حمايت از شركتهاي دانش بنيان 4
تأييد 0/023 4/609 4/632 ايجاد و تقويت خوشه هاي صنعتي 5
تأييد 0/038 3/901 3/863 كمك دولت به تشكيل كنسرسيوم 6
جدول 6. عوامل غربال شدة نهايي پس از سه مرحله توزيع و جمع آوري پرسشنامه
ترفيع و ايجاد برند ملي افزايش معافيت هاي مالياتي و مشوقهاي صادراتي
ايجاد هلدينگهاي بزرگ اقتصادي حوزة صنعت ICT تسهيل سرمايه گذاري خارجي
تقويت اتاق هاي بازرگاني و اتاق مشترك و تخصصي همكاري با آزمايشگاه هاي خارجي و تطابق با استانداردهاي بين المللي
ارتباط با نهادهاي بين المللي توسعة مراكز داده و سرويسهاي ابري
تقويت و پيشرفت در مدلهاي تجاري قانون گذاري به منظور توسعة حمايت هاي دولتي
اولويت دادن به صنايع hi-tech به روزرساني زيرساخت هاي شبكه و تجهيزات ارتباطي
تقويت نگاه دولت به صنعت ICT از نگاه اشتغالزا و درآمدزا به نگاه استراتژيك و جنگ نرم الزامات بورس و بازار سهام براي توسعة فعاليت شركت ها
نظارت و رصد مشكلات آيندة داخلي و خارجي كشورهاي هدف الزامات مالي مانند تسهيلات بانكي و وامهاي كم سود و مدتدار
تغيير نگاه امنيتي به خارجيها الزامات مربوط به حمايت از كارآفريني و ايجاد شركت هاي دانش بنيان
اصلاح قانون تجارت الزامات آموزش هاي متناسب توانمندسازي مديران شركت هاي دانش بنيان
افزايش پشتيباني دادگاه ها در دعاوي حقوقي ايجاد و افزايش امكان تبليغات در شبكه هاي خارجي
ناآشنا بودن مديران به الزامات پروژه هاي بين المللي و قوانين مناقصه الزام سياستگذاري بهينه در راستاي دستيابي به يكپارچگي
تقويت بدنة اجرايي شركت استفاده از اهرم سياسي و ديپلماتيك
ايجاد نهادهاي تسهيلگر مانند شركتهاي مشاورة صادرات
(EMC) توسعة سرماية انساني از طريق شركت در همايشها و نمايشگاههاي بين المللي
ايجاد و كمك به تقويت پايگاههاي صادراتي تسهيل در ورود و خروج مديران شركتها
ايجاد و كمك به تقويت كريدورهاي صادراتي آموزش و توسعة مهارت هاي بازارهاي بين المللي
كاهش نهادهاي فعال در حوزة صادرات و تبديل كردن آنها به پنجرة واحد آموزش زبان و فرهنگ كشورها
تسهيل فعاليت براي بخش خصوصي برنامه هاي مبادلة كالاي شركت هاي ايراني با ساير كشورها توسط دولت بهعنوان ابزار تهاتري
تعداد فرودگاهها و شبكة ريلي استفاده از مزيت فرهنگ و زبان مشترك
توسعة مراكز رشد و حمايت از شركتهاي دانش بنيان نوآوري تكنولوژيكي
ايجاد و تقويت خوشه هاي صنعتي استفاده از مزيت قيمت و بهاي تمام شده
كمك دولت به تشكيل كنسرسيوم مزيت لابي مهندسان و نيروي كار ايراني موفق در كشورهاي ديگر
دستهبندي عوامل تحليل عاملي اكتشافي
پس از مشخصشدن عوامل بر اساس روش دلفي، به منظور بررسي نهايي عوامل شناساييشده و طراحي مدل، از 110 متخصص و فعال در شركت هاي حوزة IT كـه محصـولات خـود را صـادرمي كردند، نظرخواهي به عمل آمد و براي تجزيه و تحليل نتايج، از روش تحليل عاملي اكتشـافياستفاده شد. در تحليل عاملي اكتشافي، آزمون بارتلـت 1 بررسـي مـي كنـد چـه هنگـام مـاتريسهمبستگي شناخته شده است و بر اين اساس براي شناسـايي سـاختار مـدل مناسـب نيسـت . در صورتي كه Sig اين آزمون كمتر از 5 درصد باشد، تحليل عاملي براي شناسايي سـاختار مناسـباست، زيرا فرض شناخته شده بودن ماتريس همبستگي رد مي شود. ضريب كفايـت داده هـا بـرايآزمون برابر با 85/0 درصد، ميزان كاي دو آزمون كرويت بارتلت برابر با 17/163 و ميزان sig نيز 001/0 به دست آمد كه نشان دهندة كفايت مدل تحليل عاملي اكتشافي است. در جدول 4 مقـدارواريانسي كه توسط متغيرهاي ابتدايي، مؤلفه هاي استخراجي و مؤلفه ها پس از چرخش بـه دسـتآمده است، مشاهده مي شود.
جدول 7. مقادير بارهاي عاملي قبل و بعد از چرخش
مقادير بارهاي عاملي پس از چرخش اكواماكس مقادير بارهاي عاملي قبل از چرخش
عامل 4 عامل 3 عامل 2 عامل 1 عامل 4 عامل 3 عامل 2 عامل 1 0/912 0/886 V40
0/906 0/886 V43
0/884 -0/206 0/169 0/845 V42
0/832 0/169 0/845 V24
0/810 0/845 V36
0/808 0/818 V37
0/808 0/818 V38
0/803 0/174 0/807 V44
0/801 174 0/807 V41
0/794 -0/276 0/796 V28
0/783 0/149 0/777 V2
0/775 0/770 V4
0/772 0/770 V23
0/884 -0/137 0/826 V27
0/815 0/794 V20
0/795 0/771 V6
0/899 0/825 V32
0/883 0/808 0/110 V5
0/854 0/791 -0/346 V1
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Bartlett
ادامة جدول 7
مقادير بارهاي عاملي پس از چرخش اكواماكس مقادير بارهاي عاملي قبل از چرخش
عامل 4 عامل 3 عامل 2 عامل 1 عامل 4 عامل 3 عامل 2 عامل 1 0/819 0/762 0/184 V25
0/804 0/735 0/236 V8
0/793 0/729 V9
0/786 0/714 -0/286 V13
0/775 0/703 -0/148 V18
0/747 0/681 -0/143 V26
0/733 0/680 -0/107 V29
0/714 0/680 0/279 V7
0/693 0/672 V39
0/685 -0/248 0/665 V33
0/652 -0/109 0/639 V22
0/650 -0/198 0/632 V15
0/641 0/307 0/614 V12
0/639 0/612 V11
0/625 0/607 V31
0/927 0/925 V21
0/914 0/904 -0/148 V35
0/893 0/893 -0/143 V30
0/886 0/886 -0/107 V34
0/865 0/863 0/279 V16
0/838 0/813 V19
0/804 0/756 -0/161 V14
0/793 0/749 -0/169 V10
0/778 0/712 -0/123 V17
0/761 0/893 -0/143 V3

پس از 9 بار تكرار، مقدار بار عاملي هر يك از متغيرها در هر يك از عوامل مشخص ميشود.
جدول فوق بارهاي مربوط به عامل هاي چرخش يافته را نشان ميدهد كـه بـا روش مؤلفـه هـاياصلي و با چرخش واريماكس، استخراج شده اند. چهار عامل اصلي به همراه مؤلفه هاي هريك بـا راهنمايي استادان و خبرگان طي جلسة مشتركي بررسي شدند و هر طبقه به شكل زير نام گذاري شد.

الزامات زيرساخت ها
حاكميتي



قیمت: تومان


پاسخ دهید