Journal of Information Technology Management University of Tehran
ISSN: 2008-5893 Faculty of Management
EISSN: 2423-5059
Vol. 9, No. 2; PP. 355 – 378
Summer 2017

Fuzzy Group Decision Making Model for
Identifying and Ranking of Success Factors in Fraud Prevention in Iranian E-banking
Alireza Alizadeh 1, Mehri Chehrehpak 2
Abstract: With increasing use of e-banking system in Iranian banking sector, ignoring the issue of fraud in the system will be very costly for banks and e-banking customers. Fraud in e-banking is due to some security problems (such as weakness in access control systems and inadequate internal control). So, identifying success factor in fraud prevention in ebanking can be useful for e-banking system developers to improve these systems security. In this paper we have tried to identify and rank these success factors for fraud prevention in e-banking systems. For this purpose, we first review the literature to find potential factors, then identified factors were weighted by using fuzzy group multi criteria decision-making model and experts’ judgment. The results show that for elimination fraud in e-banking systems it is necessary to pay attention to technical, operational, strategic and financial factors respectively.

Key words: Analytical hierarchy process (AHP), Electronic banking, Fraud, Fuzzy group decision making, Security.

PhD. of Industrial Engineering, Sharif University of Technology, Tehran, Iran
MSc, in Industrial Management, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

Submitted: 04 / October / 2016
Accepted: 10 / April / 2017
Corresponding Author: Alireza Alizadeh
Email: aralizadeh@gmail.com

Journal of Information Technology Management د ناوری اطلاعات
دانشكدة مديريت دانشگاه تهران دورة 9، شمارة 2 تابستان 1396 صص. 378- 355

تصميم گيري گروهي فازي براي شناسايي و اولويت بندي عوامل موفقيت
مقابله با تقلب هاي بانكداري الكترونيك در ايران
عليرضا عليزاده1، مهري چهره پاك2
چكيده: با افزايش بهره مندي از نظام هاي نوين بانكي و بانكداري الكترونيك در كشور، تقلـبدر اين سيستم ها موضوعي است كه مقابله نكردن با آن مي تواند هزينه هاي بسياري بـراي نظـامبـانكي و مشـتريان بانكـداري الكترونيـك در پـي داشـته باشـد. تقلـب در سيسـتم بانكـداري الكترونيكي نتيجة بي توجهي به برخي مشكلات امنيتي (از ضعف در سيستم هـاي دسترسـي تـاكنترل هاي داخلي نامناسب) است. به طبع، شناسايي عوامل موفقيت مقابله بـا تقلـب، مـي توانـد براي توسعه دهندگان سيستم هاي بانكي در افزايش ضريب امنيتي اين سيسـتم هـا بسـيار مف يـد باشد. در اين مقاله تلاش شده است عوامل موفقيت مقابله با تقلب هـاي بانكـداري الكترونيـك، شناسايي و وزن دهي شوند. به اين منظور ابتدا با مرور ادبيات، عوامل بالقوة موفقيت در مقابله بـاتقلب در بانكداري الكترونيك شناسايي شدند، سپس با اسـتفاده از تصـميم گ يـري چنـد مع يـارة گروهي فازي و بهره مندي از نظر خبرگان حوزة بانكي، عوامل ياد شده مقاي سـة زوجـي شـده و وزن آنها به دست آمد. نتايج تحقيق نشان مي دهد براي مقابله با تقلب در بانكداري الكترون يـك، بهترتيب بايد به عوامل فني، عملياتي، استراتژيك و مالي توجه كرد.

واژه هاي كليدي: امنيت، بانكداري الكترونيك، تصميم گيري گروهي فازي، تقلب، فراينـد تحليـل سلسله مراتبي (AHP).

دكتري مهندسي صنايع، دانشكدة مهندسي صنايع، دانشگاه صنعتي شريف، تهران، ايران
كارشناسي ارشد مديريت صنعتي، دانشگاه آزاد، واحد تهران جنوب، تهران، ايران

تاريخ دريافت مقاله: 13/07/1395 تاريخ پذيرش نهايي مقاله: 21/01/1396 نويسندة مسئول مقاله: عليرضا عليزاده
E-mail: aralizadeh@gmail.com
مقدمه
خدمات بانكداري الكترونيك، دسته اي از خدمات بانكي است كه بانك ها به مشتريان حقيقـي يـاحقوقي در بستر تلفن ثابت يا همراه و اينترنت ارائه مي دهند (ريبانا كاباليناس، مونوس ليوا، سانچز فرناندز و ويدما دل يزوز، 2016). با توجه به توسعة اينترنت و ابزارهـاي بانكـداري الكترونيـك درسال هاي اخير، به طبع خدمات ارائه شده در اين بسترها نيز نسبت به سـال هـاي گذشـته تغييـراتشايان توجهي داشـته اسـت (پارامسـوار، ديـر و ديـر، 2017). ارائـة خـدمات بـانكي بـه صـورتالكترونيكي بسيار ارزان تر از روش هاي سنتي اسـت (پيكـاراينن، پيكـارنين، كارجـالوتو، پـاهنيلا،2004؛ ساتيه، 1999). از اين رو عجيب نيست كه امروزه بسـياري از بانـكهـا بـه دنبـال توسـعةخدمات بانكداري الكترونيك هستند. با توجه به اين مسئله و اينكـه بـه نظـر مـي رسـد خـدماتبانكداري الكترونيكي در آينده توسعة بيشتري نيز داشته باشد، لازم است به مسـائل امنيتـي ايـنحوزه توجه ويژه اي شود (شاه، 2016).
تقلب در بانكداري الكترونيك در بستر خدمات الكترونيك و به صورت برخط1 اتفاق مي افتـد و حاصل آن، انتقال پول الكترونيكي از يك حساب به حساب ديگر، به صورت نامشروع و غيرقانوني است. امروزه حجم زيادي از معاملات و نقل و انتقالات پولي و مالي در سطح اينترنت و در بسـتر الكترونيكي انجام مي شود و رشد روزافزون اين خدمات و تـراكنش هـا از يـك طـرف و ناشـناس ماندن مجرمان در بستر اينترنت از طرف ديگر، موجب تشويق و تحريك متقلبان و شيادان بـرايورود به اين حوزه مي شود (لكفلد، كليمانس و استول، 2016).
خسارت هاي غيرمستقيمي كه متقلبان به صنعت بانكداري و سازمان هاي مالي وارد مي كننـد ، بسيار بيشتر از رقمي است كه اين سازمان ها به طور مستقيم متضرر مي شوند (سكسانا و آگـاروال،2016). براي نمونه در سال هاي گذشته، بازارهاي مالي ايالت متحـده بـا افشـاي متعـدد اعمـال متقلبانة برخي شركت ها، بـه طـور جـدي متضـرر شـده انـد . ورلـدكام2، انـرون 3، آدلفيـا 4، گلوبـال كروسينگ5 و تيكو6، فقط تعداد اندكي از رسوايي صورت هاي مالي هستند كه بازار سهام ايـالاتمتحده را دچار نوسان كردند و باعث سلب اعتماد عمومي در اين حوزه شدند. از سوي ديگر، ايـن رسوايي ها، زيان هاي جبران ناپذيري نيز به سرمايه گذاران وارد كرده و باعث از بين رفتن پس انداز
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.1 Online
WorldCom
Enron
Adelphia
Global Crossing
Tyco
افراد، مزاياي بازنشستگي، آموزش دانشگاهي و امنيت آيندة آنها شده اسـت (البرچـت، البرچـت والبرچت، 2008).
اين مسائل باعث شـده كـه در سـال هـاي اخيـر، توسـعه دهنـدگان سيسـتم هـاي بانكـداريالكترونيكي توجه ويژه اي به مسائل امنيتي و روش هاي مقابلـه بـا تقلـب داشـته باشـند (سـان وداويدسون، 2015). در اين مسير شناسايي عوامل موفقيت مقابله با تقلب يكي از مسائلي است كه مي تواند توسعه دهندگان اين سيستم ها و مديران بانكـداري الكترونيـك را نسـبت بـه رفـع ايـنمشكلات ياري كند (عثمان و شاه، 2013). از اين رو طي سال هاي گذشته تحقيقات بسـياري درحوزة شناسايي عوامل موفقيت مقابله با تقلب در بانكداري الكترونيكي صورت گرفته است كـه ازآن جمله مي توان به مراجع عثمان و شاه (2013) و سكسانا و آگاروال (2016) اشاره كرد.
يكي از مسائلي كه در تعيين و اولويت بندي عوامـل موفق يـت مقابلـه بـا تقلـب در بانكـداريالكترونيكي بايد در كانون توجه قرار گيرد، اين است كه اغلب اين عوامل، بـه دليـل تفـاوت هـايموجود بين زيرساخت هاي فرهنگي، قانوني، مالي و تكنولوژي، در كشـورهاي مختلـف و شـرايطگوناگون متفاوت از هم است (اوكپارا، 2009) و ممكن است عاملي كه در يـك كشـور بـه عنـوانعاملي كليدي مقابله با تقلب شناخته مي شود، در كشوري ديگر اهميت كمتري داشته باشد. براي نمونه در تحقيق زوميرا (2014) عاملي مثل تخصيص منابع مالي لازم براي مقابلـه بـا تقلـب دركشوري نظير زيمبابوه، مهم ترين عامل براي مقابله با تقلب شناخته شده است، حـال آن كـه بـهگفتـة محقـق، ايـن موضـوع در كشـورهاي پيشـرفته، در ايـن حـد مهـم نيسـت. در خصـوص زيرساخت هاي تكنولوژيك نيز سايمون (2004) به زيرساخت هاي فيزيكي و ارتباطي اشاره كـرده و مي گويد كه اين زيرساخت ها در كشـورهاي در حـال توسـعه نسـبت بـه كشـورهاي پيشـرفته ضعيف ترند و كل مسائل مربوط به بانكداري الكترونيك و از جملـه امنيـت را تحـت تـأثير قـرار مي دهند.
در ايران نيز در سال هاي گذشته بانك ها از بانكداري الكترونيك استقبال كرده انـد و خـدماتمختلف بانكداري الكترونيكي نظير دستگاه هاي خودپرداز (ATM)، بانكداري اينترنتي، بانكـداريهمراه و… را براي مشتريان فراهم آورده اند. در اين گذرگاه، علي رغم سياست هاي امنيتي بانكهـاكه روزبه روز در حال افزايش هستند، متأسفانه مقولـة تقلـب در فضـاي بانكـداري كشـور روزانـهبسياري از مشتريان نظام بانكي را قرباني خود مي كند (راسخي، 1393). بر اسـاس گـزارش هـايپليس فضاي توليد و تبادل اطلاعات ناجا (فتا)، رتبة نخست جرايم فضاي سايبري كشور، مربـوطبه برداشت از حساب بانكي است كه نتيجة بي مبالاتي مالكان اين حساب ها در نگهـداري رمزهـا ، سوء استفادة اينترنتي از حسابها يا نفوذ هكرها به شبكة بانكي و برداشت پول است. بـر اسـاس گزارشها، هتك حيثيت و فيشينگ، در رتبههاي بعدي جرايم سايبري كشور قرار دارند (پوررضـا،1394).
از اين رو به نظر مي رسد، مقولة تقلب و شناسايي عوامل موفقيت تقلـب در حـوزة بانكـداريالكترونيك يكي از مسائل بسيار مهم است كه بايد در كانون توجه قرار گيـرد . متأسـفانه پـس از مرور پيشينة تحقيقات انجام شده در كشور مشخص شد با اينكه در مراجعـي بـه مقولـة تقلـب دربانكداري الكترونيك پرداخته شده است (براي مثـال : محقـر، لـوكس، حسـيني و منشـي، 1387؛ دامغانيان و كجوري، 1391؛ وثوق، تقوي فرد و البرزي، 1393؛ موسوي، زنوز و حسنپـور، 1394؛ تقوا، منصوري، فيضي و اخگر، 1395؛ صالحي و عليپور، 2010)، تحقيقي كه به موضـوع عوامـلموفقيت در مقابله با تقلب و وزن دهي و اولويت بندي ايـن عوامـل پرداختـه باشـد، وجـود نـدارد.
به طبع، اجراي اين گونه تحقيقات، مي تواند بانك هـا و توسـعه دهنـدگان سـامانه هـاي بانكـداريالكترونيك را در توسعة سامانههاي امن ياري كند.
تحقيق حاضر به منظور رفع اين شكاف پژوهشي و شناسايي و وزن دهي بـه عوامـل موفقيـتبراي مقابله با تقلب در بانكداري الكترونيك در ايران انجام گرفته است. به اين منظـور در ادامـةاين مقاله با مروري بر ادبيات تحقيق، مطالعات پيشين در اين عرصـه بررسـي مـيشـود؛ سـپس روش تحقيق ارائه خواهد شد. بخش بعد به معرفي روش تصميم گيري گروهـي بـه كـار رفتـه در تحقيق اختصاص يافته است. در بخش يافته ها نيز نتايج تحقيق و وزن دهـي مربـوط بـه عوامـلبيان مي شود. بخش آخر نيز به نتيجه گيري تحقيق اختصاص دارد.
پيشينة پژوهش
از زمان مطرح شدن مفاهيم بانكداري الكترونيك، يكي از موضوعاتي كه همواره توجه محققان را به خود جلب كرده، چالش هاي پيش روي اين سبك از بانكداري بوده است. اين چالش هـا اغلـبفناوري، محدوديت هاي مالي و پذيرش تكنولوژي استفاده از سيسـتم جديـد تهديـدهاي امنيتـي، موانع فرهنگي، دسترسي محدود به اينترنت و قوانين و مقررات مربوطه را شامل ميشوند (فالزون و گاردنر، 2016). بر اساس تحقيق انجام شدة آوتا (2010) امنيت، كاربرپسندبودن، مديريت صف1، در دسترس بودن، عوامل زماني و انتقال مـالي، عوامـل مهـم در اسـتقرار بانكـداري الكترونيكـيهستند كه در اين بين، امنيت مهم ترين عامل شناخته شده است. مراجع ديگري نيز مانند اونگ ولين (2015)، منتظمي و صارمي (2015) اين مسئله را تأييد كرده اند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.1 Queue management
ضعف امنيتي در سيستم هاي بانكداري الكترونيك، زيان هـاي مـالي، جـرايم سـنگين توسـطقانون گذاران و دستگاه هاي حاكميتي و تبليغات منفـي را در پـي خواهـد داشـت (عثمـان و شـاه،2013)، بنابر اين اهميت، توجه به مسائل امنيتي بيش از پيش خودنمايي ميكنـد . در ايـن مسـيرتقلب هاي بانكي و جلوگيري از وقوع آنها يكي از موضوعاتي است كه ارتباط تنگاتنگي با مفهـومامنيت دارد (عثمان و شاه، 2013). از سوي ديگر، به طور كلي تمايل به تقلب در سيسـتم هـاي بـا تراكنش زياد و بدون قواعد مناسب شناسايي و رديابي كاربران، افزايش مي يابد (روبـردز، 1998).
از اين رو، مؤسسه هاي مالي بايد نسبت به بهبود مستمر امنيت سيستم هاي بانكداري الكترونيـكو مقابله با تقلب اقدام كنند و خطر از دست دادن مشتريان خدمات بانكداري الكترونيـك خـود راكاهش دهند (گيلز، 2010).
در ادبيات تحقيق تعريف جامع و كاملي در خصوص تقلب كه تمـام محققـان آن را پذيرفتـهباشند، وجود ندارد؛ اما از نظر بسياري از محققان، تقلب فريب غيرقانوني است كه به سود مالي يا شخصي منج ر مي شود (عثمان و شاه، 2013). بر اين اساس، مـي تـوان تقلـب بـانكي را اسـتفادةعمدي از اطلاعات نادرست براي دسترسي به دارايي بانك ها تعريف كرد (عثمان و شـاه، 2013). بر اساس يافته هاي بنجامين و سامسون (2011)، انواع تقلب هايي كه اغلب مؤسسه هاي مالي آنها را تجربه مي كنند، عبارت اند از: تقلب فروش، تقلب خريد، تقلب پرداخت و تقلب ATM.
در خصوص عوامل موفقيت مقابله با تقلب، تحقيقـاتي توسـط پژوهشـگران پيشـين صـورتگرفته است كه شايد يكي از مهم ترين آنها تحقيق عثمـان و شـاه (2013) باشـد . در ايـن مقالـهمحققان عوامل موفقيت مقابله با تقلب را در چهار دستة عوامـل اسـتراتژيك، عوامـل مـديريتي،عوامل عملياتي و عوامل فني طبقه بندي كردند، ولي به اولويت بندي اين عوامل نپرداختنـد . ايـن دسته بندي در پـژوهش حاضـر نيـز اسـتفاده مـي شـود و تـلاش خواهـد شـد، عوامـل موفقيـتشناسايي شده در قالب اين چهار دسته ارائه شود.
نخستين دسته از عوامل موفقيت در مقابله با تقلب هاي بانكي، عوامل فنـي اسـت (عثمـان وشاه، 2013). بانك ها و مؤسسه هاي مالي به طور دائم در حال ارائة خدمات نوين امنيتـي بـراي ازبين بردن تقلب در بانكداري الكترونيك هستند، اما به نظر مي رسد اقدامات صـورت گرفتـه هنـوزنتوانسته است تقلب هاي اين حوزه را به طور كامل از بـين ببـرد (رانـا و باريـا ، 2015)، در نتيجـهبه منظور بهبود امنيت سيستم هاي بانكداري الكترونيكي، نياز بـه تحقيقـات جديـد در ايـن حـوزهاحساس مي شود.
در حوزة عوامل فني، بهبود سيستم هاي احـراز هويـت و اسـتفاده از بيومتريـك هـا 1، يكـي ازعوامل موفقيت ارائه شده در تحقيقات پيشين براي مقابله با تقلب است (آكينيمي، اوموگبـادگون واويلامي، 2011). در توجيه اين مسئله مي توان به اين نكته اشـاره كـرد كـه فيشـينگ2 يكـي ازسازوكارهايي است كه متقلبان از آن براي به دست آوردن اطلاعات كاربري مشتريان براي اهداف خود استفاده مي كنند. فاطيما (2011) بيان مي كند كه بيش از 35 درصد مؤسسه هاي مالي هـدفاقدامات فيشينگ قرار مي گيرند و اين چالش موجب از دست رفتن هزاران دلار در سال ميشـود .
او پيشنهاد مي كند كه از بيومتريك ها براي از بين بردن اين مشكل استفاده شـود . در ايـن مسـيراستفاده از كلمه و رمز عبـور بـراي شناسـايي مشـتريان بانكـداري الكترونيـك، احتمـال سـرقتاطلاعات را افزايش مي دهد و بايد روش هاي ديگري نيز براي احراز هويت به كار برد (موسـكويچو همكاران، 2009). فناوري بيومتريك (نظير اثر انگشت و روش تايپ كردن با كيبورد3) بـا توجـه به ويژگي هاي منحصر به فرد هر مشتري مي تواند براي شناسايي استفاده شـود و اسـتفادة آن درعمل، احراز هويت و انكارناپذيري اطلاعات را در فضـاي بانكـداري الكترونيـك بـا دقـت بسـيارزيادي تضمين مي كند (باتاچارايا، رانجـا ن، اليشـروف و چـوي، 2009). بنـابراين اسـتفاده از ايـنتكنولوژي در كاهش تقلب هاي بانكي، نقش اساسي دارد.
نكتة ديگري كه در خصوص روش هاي احراز هويت بايد به آن توجه شود، اين است كه ايـن روش ها بايد براي بانك ها و مؤسسه هاي مالي از نظر فني و اقتصادي توجيهپذير باشند (موردوچ و اندرسون، 2010). هرچند روش هاي بيومتريك، امتحان خود را در شناسايي مشتري از نظـر فنـيبراي پيشگيري از تقلب به خوبي پس داده اند، از نظر اقتصادي در خصوص توجيه پذير بودن آنهـابين محققان بحث جدي وجود دارد (عثمان و شاه، 2013).
در ميان مسائل فني، موضوعاتي مانند رمزنگاري داده هـاي بانكـداري الكترونيـك (گانسـان،2009؛ روبردز، 1998)، مقياس پذيربودن سيسـتم هـاي امنيتـي (موسـكويچ و همكـاران، 2009)، كاهش امكانات و اختيارات مديريت سيستم (واندومله، 2010)، كـاربر دوسـت بـودن4 سيسـتم هـا(واندومله، 2010) و تجميع و يكپارچگي راه حل ها (عثمان و شاه، 2013) نيز، در تحقيقات پيشين به عنوان راهكارهايي براي مقابله با تقلب پيشنهاد شده اند.
با گذر از عوامل فني، عثمان و شاه (2013) دستة عوامل ديگري موسوم به عوامل مـديريتيرا مورد توجه قرار دادند و »حمايت مديريت ارشد« را يكي از اين عوامل معرفي كردند. اين عامل
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Biometrics
Phishing
Keystroke dynamics
User friendliness
كه به عنوان يكي از عوامل موفقيت بانكداري الكترونيك مطرح اسـت ، در ايـن حـوزه نيـز نقـشكليدي دارد (عثمان و شاه، 2013). در توجيه اهميت اين عامل بايد اشاره كـرد كـه در بانكـداريالكترونيك به منظور پيشگيري از تقلب، روش هاي مختلفي همچون رمزنگاري (گانسـان، 2009)،كلمة عبور (جانسون و مور، 2007) و كلمات عبور يك بـار مصـرف (ماتيوانـان و كاويتـا، 2015) استفاده ميشود. بنابراين تغيير از يك سياست به سياسـت ديگـر، اجتنـابناپـذير اسـت و بـدونحمايت مدير ارشد سازمان با دشواري هاي بسياري مواجه مي شود (عثمان و شاه، 2013). عثمـانو شاه (2013) همچنين بر اين نكته تأكيد دارند كه مديران ارشد بايـد در راسـتاي ايـن تغييـراتسياستي، زمينة لازم را ميان كاركنان نظام بانكي فراهم آورند و نظام هاي مديريت تغييـرات را درراستاي مقابله با تقلبات در سازمان ايجاد كنند. در دستة عوامل مديريتي، عامل ديگري كه توسط ابوعلي و ابوعدوس (2010) شناسايي شده است، تخصيص منابع كافي براي مقابلـه بـا تقلـب در نظامهاي بانكداري است.
عوامل عملياتي، عوامل ديگري است كه براي مقابله با تقلب بايد در نظر گرفته شود (عثمـانو شاه، 2013). استفاده از نظام هاي حسابرسي داخلي در بانك ها، از مهم ترين اين عوامل است. بر اساس گزارش كرام، فرگوسن و موروني (2008)، سازمان هايي كه نظام هـاي حسابرسـي داخلـي مناسبي دارند، در مقايسه با ساير سازمان ها، به احتمال بيشتري نسـبت بـه شناسـايي و گـزارش تقلب هاي بانكي اقدام مي كنند. محققان همچنين اشاره كـرده انـد سـازمان هـايي كـه بخشـي ازفعاليت هاي حسابرسي را به صورت داخلي انجام مي دهند، نسـبت بـه سـازمان هـايي كـه فراينـدحسابرسي را به طور كلي برون سپاري ميكنند، در شناسايي تقلب هـا كاراترنـد. البتـه بايـد توجـهداشت كه انجام كلية فرايندهاي حسابرسي به صورت داخلي بسيار پرهزينه تر از برون سپاري است و مواردي به چشم پوشي حسابرسان از برخي تقلب هاي مديران منتج مـي شـود (سـلامه، الوشـاه،النسور و الهياري، 2011). بنابراين شايد بهتر است كه سازمان ها نسبت به اين امر دقت بيشـتريداشته باشند و از تلفيق برون سپاري و انجام امور حسابرسي داخلي استفاده كنند.
نتايج بررسي ها گوياي آن است كه در بسياري از موارد، كاركنان بانكي با متقلبـان در تعامـلهستند. اين مسئله از آن جهت حائز اهميت است كه اين افراد به صورت مستقيم به سيستم هـايبانكي و اطلاعات فردي مشتريان دسترسي دارند. بر اساس گزارش رسمي FBI، عمدة تقلب هاي بانكي در بانك هاي آمريكا، توسط كاركنان بانكي صورت مي گيرد (باتن و گي، 2013). محققـانبسياري به بررسي اين موضوع پرداخته اند كه چرا كاركنان بانك هـا در چنـين اقـداماتي شـركتمي كنند. نتايج اين تحقيقات نشان مي دهد نابرابري هاي پرداختي به كاركنـان و نداشـتن امنيـتشغلي، اثر شايان توجهي بر اين اقدامات متقلبانه دارد (بنجامين و سامسون، 2011). براي مقابلـهبا اين امر، ريزاردي (2008) بر حفاظت كامل داده هاي مشتريان به عنوان عاملي بـراي مقابلـه بـاتقلب تأكيد دارد. همچنـين محققـاني ماننـد كـرام، فرگوسـن و مـوروني (2008) نيـز بـه وجـودنظام هاي مميزي داخلي منظم كاركنان به عنوان عاملي ديگر براي مقابله با تقلب اشاره كرده انـد .
عثمان و شاه (2013) نيز نظام هاي كنترل داخلي شديد بانكي را عامل ديگري در مقابله بـا ايـندسته از تقلب ها مي دانند.
عثمان و شاه (2013) در دستة عوامل عمليـاتي، بـه ايجـاد تـيم هـاي امنيتـي متخصـص دربانك ها براي شناسايي و مقابله با تقلب تأكيد دارند. اين تيم ها بايد نسبت به شناسايي تقلب هـا ومقابله با آنها واكنش سريعي داشته باشند. آنان ارائة خدمات به مشـتري بـه صـورت واكنشـي1 را عامل موفقيت ديگري براي مقابله با تقلب برشمردند؛ به اين معنا كه بانك ها بايد ضمن شناسايي دائم نيازهاي مشتريان، نسبت به ارائة خدمات مربوطه اقدام كنند و زمينة سوء استفادة متقلبـان ازشكاف هاي موجود را به حداقل برسانند.
دستة عوامل استراتژيك، آخرين دسته از عواملي است كه عثمان و شاه (2013) به آن اشـارهكرده اند. برخي از تحقيقات، آسيب پذيري مشتريان بانكي از تقلب را نشئت گرفته از مسائلي نظير آموزش و ويژگي هاي جغرافيايي مي دانند (مانند چوپلين، استارك و احمد، 2011). نتايج تحقيقات ريزاردي (2008) گوياي اين است كه آموزش هاي ارائه شده به مشتريان براي محافظت اطلاعات شخصي، در مقابله با تقلب هاي انجام شده در حوزة كارتهاي بانكي نقش اساسي دارد.
ايگوه (2011) بر عوامل اقتصادي ـ اجتماعي مانند بيكاري و فقر به عنوان عوامل ايجادكننـدةتقلب تأكيد دارد و در نظر گرفتن اهميت عوامل اقتصادي ـ اجتماعي در مقابله با تقلب را ضروري مي داند. اقدام امنيتي ديگر نيز در مقابله با تقلب، استفاده از سازمان هاي واسـطه بـين مشـتري و بانك هاست. در اين حالت، محرمانگي، يكپارچگي و احراز هويـت توسـط عوامـل سـوم صـورتمي گيرد و مشتريان به سيستم هاي بانكي دسترسي مستقيم ندارند (تان و همكاران ، 2002).
همچنين ايجاد روش هايي براي ارتباطات و دسترسي به موقع مديران ارشد بانك به اطلاعات، به منظور اتخاذ تصميمات مديريتي در مقابله با تقلب هاي بانكي، به عنوان يكي از عوامل مقابله بـاتقلب (كوسكوساس، 2011)، استفاده از مشاوران و متخصصـان حـوزة بانكـداري الكترونيـك درطراحي خدمات و شناسايي روش هاي مقابله با تقلب (ابوبكر، كومبس، جاياواردنا و هانت، 2010)، ايجاد نظام هاي مناسب براي يادگيري سازماني در خصـوص مقابلـه بـا تقلـب (روبـردز، 1998)، استفاده از سياست ها، روش ها و كنتـرل هـاي تطبيقـي (عثمـان و شـاه، 2013) و بهـره منـدي از داده هاي تاريخي و ابزارهاي هوش تجاري براي تعيـين احتمـال تقلـب در معـاملات (فـدريزي،
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Responsive
موليناري و ونتره، 2004) نيز مي تواند در زمـرة عوامـل موفقيـت مقابلـه بـا تقلـب در بانكـداريالكترونيك قرار گيرد.
با توجه به آنچه اشاره شد، جدول 1 نتايج مرور ادبيات و عوامل موفقيت شناسايي شده از مرورادبيات را در چهار دسته عوامل استراتژيك، مديريتي، عملياتي و فني ارائه ميكند.
جدول 1. عوامل شناسايي شده از مرور ادبيات
مرجع عامل موفقيت دسته بندي
عثمان و شاه، 2013؛
كوسكوساس، 2011 ايجاد روشهايي براي ارتباطات و دسترسي بهموقع مديران به اطلاعات بـراياتخاذ تصميمات مديريتي در مقابله با تقلبهاي بانكي

استراتژيك

عوامل

استراتژيك

عوامل

چوپلين، استارك و احمد، 2011؛ ابرو و همكاران، 2015 ارائة آموزش هاي كافي به كاربران خدمات بانكداري الكترونيـك در خصـوصتقلب هاي ممكن، به منظور كاهش آسيبپذيري ايگوه، 2011 انجام مطالعات اجتماعي و اقتصادي مناسب قبل از راهاندازي خدمات بانكداري جديد آدامز، 2010؛ ابوبكر، كومبس،
جاياواردنا و هانت، 2010 اسـتفاده از مشـاوران و متخصصـان حـوزة بانكـداري الكترونيـك در طراحـي خدمات و شناسايي روشهاي مقابله با تقلب روبردز، 1998 ايجاد نظامهاي مناسب براي يادگيري سازماني در خصوص مقابله با تقلب عثمان و شاه، 2013 استفاده از سياستها، روش ها و كنترل هاي تطبيقي تان، تيتكوف و پوسلاند، 2002 استفاده از اشخاص ثالث متخصص براي انجـام معـاملات آنلايـن بـه منظـور افزايش محرمانگي فدريزي، موليناري و ونتره، 2004 استفاده از داده هاي تاريخي و ابزارهاي هـوش تجـاري بـراي تعيـين احتمـال تقلب در معاملات ابوعلي و ابوعدوس، 2010 اختصاص منابع مالي براي مقابله با تقلب

مديريتي

عوامل

مديريتي



قیمت: تومان


پاسخ دهید