Journal of Nursing Education (Jne)
Vol.4 No.3 Autumn 2015
The Comparison between Motivational Factors and Barriers to Patient Education Based on the Viewpoints of Nurses and Nurse Managers
Arian1 M (M.Sc)- *Mortazavi2 H (Ph.D)- TabatabaeiChehr3 M (M.Sc) – Tayebi4 V (M.Sc)- Gazerani5 A (M.Sc).
1- M.Sc. of Nursing, Faculty Member, Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran.
2-Assistant Professor, Department of Geriatric Nursing, School of Nursing and Midwifery, North Khorasan. University of Medical Sciences, Gerontological Care Research Center, Bojnurd, Iran (Corresponding author) Email: hamedmortazavi@ymail.com
M.Sc of Midwifery, Faculty Member, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Geriatric Nursing Department, North Khorasan University of Medical Sciences, Gerontological Care Research Center, Bojnurd, Iran.
M.Sc. of Nursing, Faculty Member, Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran.
M.Sc. of Nursing, Faculty Member, Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, North Khorasan University of Medical Sciences, Bojnurd, Iran.
Abstract
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Introduction:Patient education is difficult in hospital. And there are many barriers to its implementation. For effective patient education, , identifying the barriers and motivations of patient education from involved people’s point of view in the process of patient education is necessary.Comparison of Motivational Factors and Barriers to Patient Education Based on the Viewpoints of Nurses and Nurse Managers in educational hospital of Bojnourd.
Method: In this analytical cross-sectional study 131 nurses and Nurse Managers employed at bojnoud
University of Medical Sciences hospitals in 2014, were selected by census sampling method and studied. Data was collected by Nurses motivational factors associated with Patient Education questionnaires and Questionnaire to identify barriers to patient education In three dimensions related to patient, management and nurses. Data were analyzed by SPSS V20 software using descriptive statistical tests and independent t-test.
-3174-1934522

Results: From the nurses’ point of view most of the barriers for patient education were: nurses’ lack of knowledge toward patient education (71.9%) illiteracy or low literacy of the patients (70.8%), not identifying the requirements of patients’ education and lack of nursing manpower (66.7%), lack of educational textbooks (62.5%), lack if regular plans for patient education (60.4%), patients unfavorable general condition and lack if law about patient education (59.4%) and from managers’ point of view: lack of nurses’ knowledge toward patient education (97.1%) lack of patient cooperation (91.4%) and, lack of manpower and sex difference between educator and patient (77.1%) the inability of patient for taking care of him/herself (71.4%) lack of time for nurses (68.8%) illiteracy or low literacy of patients (68.6%), rejection of education from patients (60%), low budget for patient education (54.3%). From nurses’ point of view most of the motivational factors for patient education were: job conscious (46.9%), awareness and appreciation from authorities (43.8%) salary (42.7%). And from managers’ point of view: advancement and job improvement (42.9%) interest in the job, and supervision from authorities (37.1%). And also there has been a meaningful relation between some of the demographic variables.
Conclusion: Nurses and managers had a common point of view toward the main barriers regarding the patients and nurses. But they had a different point of view toward barriers regarding the administration. According to costs the effectiveness of patient education is essential and the authorities can contribute in removing the barriers of patient education by applying measures like attributing enough budget for education that lead to holding training courses, employing enough manpower, effective planning, appropriate supervised encouragement.
Key words: Patient Education, Nurse Managers, Barriers.
Received: 31 August 2015 Accepted: 17 November 2015
مقایسه عوامل انگیزشی و موانع آموزش به بیمار از دیدگاه مدیران و پرسنل پرستاری
مهدیه آرین 1، حامد مرتضوی2، محبوبه طباطبایی چهر3، ویدا طیبی4، اکرم گازرانی5
1-کارشناس ارشد آموزش پرستاری، عضو هیئت علمی گروه پرستاری، دانشکده پرستاري و مامایی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران.
2-دکتری تخصصی پرستاری، استادیار گروه پرستاري سالمندي، دانشکده پرستاري و مامایی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، مرکز تحقیقات مراقبت سالمندي، بجنورد ،ایران )نویسنده مسؤول(
hamedmortazavi@ymail.com :پست الکترونیکی
3-کارشناس ارشد مامایي ، عضو هیات علمي گروه مامایي دانشکده پرستاري و مامایي ، دانشگاه علوم پزشکي خراسان شمالي ، بجنورد ، ایران.
4-کارشناس ارشد آموزش پرستاری ،عضو هیئت علمی گروه پرستاری، دانشکده پرستاري و مامایی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران.
5-کارشناس ارشد آموزش پرستاری ،عضو هیئت علمی گروه پرستاری، دانشکده پرستاري و مامایی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران.

نشریه آموزش پرستاری دوره 4 شماره 3 پاییز 66-77 1394چکیده
مقدمه: آموزش بیمار در بیمارستان کار دشواري است و موانع زیادي در مسیر آن وجود دارد. برای رسیدن به ملزومات آموزش به بیمار مؤثر ،شناسایی موانع و انگیزه های آموزش به بیمار از دیدگاه افراد درگیر در فرآیند آموزش به بیمار ضروری است. مقایسه دیدگاه مدیران و پرسنل پرستاری شاغل دربیمارستانهای آموزشی بجنورد نسبت به عوامل انگیزشی و موانع آموزش به بیمار است.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

روش: این پژوهش یك مطالعه ي تحلیلی مقطعي است. جامعه ي پژوهش ،131 نفر از پرستاران و مدیران پرستاری شاغل در بیمارستان هاي تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکي بجنورد در سال 1393 مي باشد که به صورت سر شماری و بر اساس معیارهای ورود انتخاب شده اند. روش گردآوري داده ها از طریق پرسشنامه بود که از طریق دفتر مدیریت پرستاری در اختیار افرد قرار گرفت و پس از تکمیل آن به سوپروایزر آموزشی بیمارستان عودت داده شد. ابزار گردآوري داده ها پرسشنامه بررسی عوامل انگیزشی پرستاران در ارتباط با بیمار و پرسشنامه شناسایی موانع آموزش به بیمار در سه بعد مرتبط با بیمار، مدیریت و پرستار بود. براي تجزیه تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS 20 استفاده شد .
12700-2002958

یافته ها: از دیدگاه پرستاران عمده موانع آموزش به بیمار: کمبود آگاهی پرستاران در زمینه اصول آموزش به بیمار) 9/71 درصد(، بی سوادی و کم سوادی بیماران) 8/70 درصد(، عدم همکاری بیمار، عدم شناخت نیاز آموزشی بیمار وکمبود نیروی انسانی پرستاری) 7/66 درصد(، کمبود منابع آموزشی مکتوب) 5/62 درصد(، عدم وجود برنامه ریزی منظم برای آموزش به بیمار) 4/60 درصد(، وضعیت نامساعد عمومی بیمار و عدم وجود قوانین مدون در زمینه آموزش به بیمار) 4/59 درصد( و از دیدگاه مدیران: کمبود آگاهی پرستاران در زمینه اصول آموزش به بیمار) 1/97 درصد(، عدم همکاری بیمار) 4/19 درصد(، وکمبود نیروی انسانی و اختلاف جنس آموزش دهنده به بیمار) 1/77 درصد(، ناتوانی بیمار برای مراقبت از خود) 4/71 درصد(، کمبود وقت پرستاران 8)/68 درصد( بی سوادی و کم سوادی بیماران) 6/68 درصد(، عدم پذیرش آموزش توسط بیمار) 60 درصد( ،کمبود بودجه براي آموزش بیمار) 3/54 درصد( بیان گردید. از دیدگاه پرستاران عمده عوامل انگیزشی آموزش به بیمار: وجدان کاری) 9/46 درصد(، شناخت وقدردانی از جانب مسئولین) 8/43(، حقوق و دستمزد) 7/42 درصد( و از دیدگاه مدیران پیشرفت و ارتقای شغلی) 9/42 درصد(، علاقه به کار، نظارت و سرپرستی از جانب مسئولین) 1/37 درصد( بیان گردید. همچنین بین برخی متغیرهای دموگرافیك با برخی موانع و عوامل انگیرشی ارتباط معنی داری وجود داشت.
نتیجه گیری: پرستاران و مدیران پرستاري در مورد اصلی ترین موانع مرتبط با بیمار و مرتبط با پرستار دیدگاههای مشترکی داشتند. ولی در مورد اصلی ترین موانع مرتبط با مدیریت اختلاف نظر داشتند. با توجه به هزینه اثر بخش بودن آموزش به بیمار ضروري است مسئولین امر با اتخاذ تدابیري همچون اختصاص بودجه کافی به امر آموزش که سبب برگزاری کلاس های آموزشی و جذب تعداد کافی نیروي پرستاري و برنامه ریزی مؤثر و نظارت تشویق مناسب پرستاران می گردد؛ در جهت رفع موانع آموزش به بیمار اقدام کنند.
کلید واژه ها: آموزش به بیمار، مدیران پرستاری، موانع.
تاریخ دریافت: 9 /1394/6 تاریخ پذیرش: 26/8/1394
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقدمه

آموزش به بیمار از عملکردهای اصلی حرفه های بهداشتی درمانی بوده و فرآیندی بیمار محور و مبتنی بر نیازهای ابراز شده توسط پزشك و بیمار برای کمك به بیمار جهت تصمیم گیری مشارکتی و آگاهانه در مورد بیماری است) 1(. فلسفه آموزش به بیمار به کارگیری اطلاعات و مهارتهای آموخته شده برای کنترل و کنار آمدن هر چه بهتر با بیماری توسط بیمار است که از جنبه های مهم بهبود کیفیت مراقبت و جزء حقوق بیمار به شمارمی رود و توسط تیم مراقبتی خصوصا پرستاران اجرا می شود) 2(. نقش پرستاران در چند سال اخیر به عنوان محوری ترین عضو تیم بهداشت و درمان دستخوش تغییر و تحول تاریخی شده و این تغییر از ترویج آموزش بهداشت بیماری محور به سمت توانمندسازی بیماران جهت خود مراقبتی و رسیدن به سلامت است. آگاه کردن بیمار و سهیم نمودن او در تصمیم گیري بهبودی را سرعت بخشیده و زمان اقامت در بیمارستان را کاهش می دهد و از پذیرش مجدد در بیمارستان می کاهد بنابراین از نظر اقتصادي و اجتماعی اهمیت زیادي دارد) 3(. به طوری که به ازای هر یك دلاری که صرف آموزش به بیمار می شود به میزان 3 تا 4 دلار در هزینه ها صرفه جویی می گردد. بر اساس آمارهای ارائه شده در کشور آمریکا سالانه حدود 69 تا100 میلیون دلار جهت مشکلات درمانی ناشی از عدم ارائه آموزش هزینه می شود) 2(. باید متذکر شد که پرستار در اهداف مراقبتی خود زمانی به نتایج مطلوب دست خواهد یافت که در راستاي مراقبت صحیح بر اساس تشخیص هاي پرستاري، با مهارت کافی به امر آموزش به بیمار نیز بپردازد) 3(. برای رسیدن به ملزومات آموزش به بیمار مؤثر علاوه بر استفاده از سبك های ارتباطی باز ،شناسایی موانع وانگیزه های آموزش به بیماراز دیدگاه افراد درگیر در فرآیند آموزش به بیمارضروری است) 2(. آموزش بیمار در بیمارستان کار دشواري است و موانع زیادي در مسیر آن وجود دارد. بیماران ممکن است به دلیل اضطراب زیاد، وضع جسمي نامناسب و یا عدم درک اهمیت و نقش آموزش در بیماري خود تمایلی به یادگیري نداشته باشند همچنین بسیاري از پرستاران آگاهي و مهارت کافي در مورد روش ها و اصول آموزش به بیمار را ندارند) 1(. نوحی) 1002( و سلطانی) 2006( در مطالعات خود عملکرد پرستاران را در زمینه آموزش در سطح نامطلوب و با کیفیت پایینی مطرح نموده و بیان نمودند که با توجه به اهمیت مساله آموزش باید دلایل آن مشخص گردد) 4-5(. فراهانی و همکاران) 2009( در مطالعه خود به عدم توجه مسئولین به امر آموزش به بیمار اشاره داشته اند و شناسایی انگیزه ها و موانع در این خصوص را از مهمترین اقدامات مدیریتی معرفی نموده اند) 6(. بنا به اهمیت آموزش به بیمار که در تمام دوران بستری از پذیرش تا ترخیص، از مهمترین اولویت ها و استانداردهای مراقبتی است شناسایی عوامل تسهیل کننده و بازدارنده در خصوص آموزش به بیمار جهت شکل گیری صلاحیت بالینی مرتبط با نقش آموزشی در پرستاران، دغدغه و نقطه ثقل توجه مدیران و سیستم های ارایه مراقبت است؛ به طوری که آن را یکی از کلیدی ترین مسؤولیت های مدیران پرستاری در محیط های کاری قلمداد نموده اند) 7( زیرا شناسایی آنها در سیستم سبب ارتقاي سطح صلاحیت و افزایش دانش، آگاهی، ایجاد و تثبیت رفتارهاي حرفه اي در پرستارانمی شود) 8(. از آنجا که پرستار به عنوان فردی اثرگذار در تغییر رفتار و عملکرد بیمار در نظر گرفته می شود، پس شناسایی نیازها و انگیزه های وی برای ادامه مطلوب فرآیند بسیار مهم است) 9(. نتایج مطالعه رستمی) 2010( نشان داد، وضعیت استخدامي، میزان تحصیلات، بخش مورد اشتغال، شیفت کاري، جنس و سن و انجام شیفت اضافه کاري پرستاران با برخي موانع آموزش به بیمار مرتبط است) 10(. از دیگر موارد اثر گذار در نتایج آموزش به بیمار متغیرهای جمعیت شناختی از قبیل پس زمینه های قومی، سطح تحصیلات ،توانایی خواندن و موانع مشارکت در آموزش و نیز تفاوت سطوح فرهنگی و اقتصادی دانشگاهها و تفاوت در داشتن امکانات است .از این جهت بررسی عوامل انگیزشی و شناسایی موانع آموزش به بیمار در محیط های مختلف برای بهبود عملکرد مدیریتی بسیار مهم است و می تواند نقش مؤثری در کاهش مشکلات آموزشی و ارتقاء مراقبت ها و در نهایت تسهیل تغییر رفتار به دنبال آموزش بیمار داشته باشد) 11(. الحانی و همکاران در مطالعه خود بیان نمودند که آگاهي مسؤولین پرستاري از نیاز آموزشي پرستاران در بالین و در زمینه آموزش به بیمار و اهمیتي که افزایش آگاهي در ایجاد انگیزش آنها دارد موجب تسهیل امر بازنگري، سازماندهي و برنامه ریزي مبتني برنیاز در قالب برنامه هاي آموزش حین خدمت، آموزش غیر حضوري و غیره مي گردد) 12(، از طرفی شناسایي موانع و انگیزه های آموزش به بیمار با هدف رفع موانع و افزایش انگیزه پرستاراننقش مهمی در فرآیند توانمند سازی و ارتقاء کیفیت آموزش به بیمار دارد که یکي از شاخص هاي اصلي رضایتمندي بیماران از خدمات مراقبتي درماني است. به منظور بالا بردن این ظرفیت ها در سازمان مطالعه مؤلفه های )موانع و انگیزه( مرتبط با آموزش به بیمار از دیدگاه مدیران و کارکنان ضروری است. چرا که دیدگاه ها و پنداشت های مدیران در اتخاذ تصمیمات و اداره ی پرسنل و سازمان بسیار تعیین کننده است. همچنین دیدگاه های کارکنان در مورد اقدامات مورد نیاز برای همکاری، مشارکت و رضایت شغلی آنها تأثیرگذار است .
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:37 +0330 on Wednesday October 11th 2017

اهمیت هر یك از موانع از دیدگاه پرستاران و مدیران پرستاری، هم می تواند مورد استفاده مدیران قرار گیرد تا با تجزیه و تحلیل آنها و برنامه ریزی و اجرای اقدام های مناسب شرایط را برای آموزش بهتر بیماران فراهم کنند و هم برای پرستاران از این نظر راه گشا است که می توانند اقدام هایی را برای رفع و



قیمت: تومان


پاسخ دهید